मन्त्री नपाएपछि अमरेशको विद्रोह, निशानामा बालेन

काठमाडौं । आफूलाई पुराना राजनीतिक दलको विकल्पका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा पनि अब पुरानै दलमा देखिने पद, शक्ति र प्रभावको संघर्ष देखिन थालेको छ । पार्टीका सांसद अमरेशकुमार सिंहले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र उनका राजनीतिक सल्लाहकार कुमार बेनलाई लक्षित गर्दै सार्वजनिक रूपमा आक्रामक अभिव्यक्ति दिन थालेपछि रास्वपाभित्रको असन्तुष्टि सतहमा आएको हो ।

सिंहले प्रधानमन्त्री बालेन शाहलाई लक्षित गर्दै ‘तपाईंको सत्ता तासको पत्ता हो’ भन्ने टिप्पणी गरेका छन् । आफ्नै पार्टीका प्रधानमन्त्रीविरुद्ध सांसदबाट आएको यो अभिव्यक्ति सामान्य असहमति मात्र नभई रास्वपाभित्र विकसित भइरहेको शक्ति संघर्षको संकेत भएको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा हुन थालेको छ ।

सिंहको राजनीतिक पृष्ठभूमि पनि रास्वपाको मूल राजनीतिक धारभन्दा फरक छ । महन्थ ठाकुरको स्वकीय सचिवका रूपमा राजनीतिक यात्रामा प्रवेश गरेका सिंह त्यसपछि नेपाली कांग्रेसमा पुगे । कांग्रेसबाट सांसद बनेका उनी पछि स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा निर्वाचन लडे । त्यसपछि रास्वपामा प्रवेश गरे ।

अर्थात्, सिंहको राजनीतिक यात्रा एउटा दलमा स्थायी वैचारिक प्रतिबद्धताभन्दा बदलिँदो राजनीतिक शक्ति-समीकरणसँग बढी जोडिएको देखिन्छ । यही कारण रास्वपाभित्र उनको प्रवेशलाई लिएर सुरुदेखि नै प्रश्न उठ्दै आएका थिए ।

रास्वपा सरकारमा पुगेपछि भने सिंहको महत्वाकांक्षा थप स्पष्ट भएको पार्टी निकट स्रोतहरूको दाबी छ । उनी सरकारमा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी, विशेषगरी मन्त्री बन्न इच्छुक थिए । तर मन्त्रिपरिषदमा उनको स्थान सुनिश्चित भएन । त्यसपछि पार्टी नेतृत्वप्रति उनको असन्तुष्टि बढ्दै गएको बताइन्छ ।

पार्टीको महाधिवेशनमा समेत उनको अनुपस्थिति रह्यो । त्यसपछि उनलाई पार्टीको नेतृत्व संरचनामा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी दिने विषयमा आन्तरिक छलफल भएको बताइन्छ । उनलाई उपाध्यक्ष बनाउने आश्वासन रवि लामिछानेबाट दिइएको चर्चा पनि पार्टीभित्र छ ।

यही पृष्ठभूमिमा सिंहका पछिल्ला अभिव्यक्तिलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । मन्त्री पद नपाएको असन्तुष्टि, नेतृत्वमा आफ्नो स्थान खोज्ने प्रयास र प्रधानमन्त्रीसँग बढ्दो दूरी एकैपटक देखिन थालेका छन् ।

सिंहले प्रधानमन्त्री बालेन मात्र होइन, उनका राजनीतिक सल्लाहकार कुमार बेनप्रति पनि सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठाइरहेका छन् । बालेन नेतृत्वको सरकार र त्यसको राजनीतिक सञ्चालनमाथि निरन्तर प्रहार हुन थालेपछि रास्वपाभित्र व्यक्तिगत असहमति राजनीतिक संघर्षमा परिणत हुँदै गएको देखिन्छ ।

सिंहमाथि अर्को राजनीतिक आरोप पनि लाग्ने गरेको छ । उनी भारतको संस्थापन पक्षसँग आफ्नो निकटता खुलेर दाबी गर्ने नेताका रूपमा प्रस्तुत हुँदै आएका छन् । यही कारण उनका पछिल्ला अभिव्यक्तिलाई नेपालमा बढ्दो राजनीतिक अस्थिरताको व्यापक सन्दर्भसँग जोडेर हेर्नेहरू पनि छन् ।

रास्वपाभित्रको असन्तुष्टि पदको लडाइँ मात्रै हो कि यसको पछाडि ठूलो राजनीतिक शक्ति-संघर्ष पनि छ ?

रास्वपाले आफूलाई पुराना दलको विकल्पका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको हो । तर पुराना दलबाट आएका नेताहरूलाई महत्वपूर्ण स्थान दिँदै जाँदा त्यही दलहरूमा देखिने गुटबन्दी, पदको प्रतिस्पर्धा र व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा रास्वपाभित्र पनि प्रवेश गर्ने जोखिम बढेको छ ।

अमरेश प्रकरणले यही विरोधाभासलाई उजागर गरेको छ । नयाँ राजनीतिको नाममा बनेको पार्टीभित्र पुरानो राजनीतिक संस्कार पुनरावृत्ति हुन थालेको हो भने त्यसले रास्वपाको विश्वसनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाउनेछ ।

अहिलेको मुख्य प्रश्न अमरेश सिंहले बालेनलाई किन आलोचना गरे भन्ने मात्र होइन । प्रश्न अझ गम्भीर छ, मन्त्री नपाएको असन्तुष्टि, नेतृत्वमा पदको आकांक्षा र प्रधानमन्त्रीविरुद्धको सार्वजनिक विद्रोहले रास्वपालाई पुराना दलजस्तै शक्ति संघर्षको मैदानमा धकेल्दै त छैन ?

सिंहको पछिल्लो गतिविधिले यही प्रश्नलाई थप पेचिलो बनाएको छ ।