मौसमको पूर्वानुमान र सरकारको तयारी: के गर्ने ? के नगर्ने ?

असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशका विभिन्न क्षेत्रमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा र उच्च हिमाली भेगमा हिमपात हुने पूर्वानुमानसँगै सरकारले सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि तयारी थालेको छ ।

गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले मंगलबार बबरमहलस्थित मौसम विज्ञान विभाग पुगेर मौसमको अवस्था र सम्भावित जोखिमबारे जानकारी लिएका छन् । उनीहरूले विभागकी महानिर्देशक अर्चना श्रेष्ठ, प्रवक्ता विभूति पोखरेललगायतसँग वर्षा र हिमपातको पूर्वानुमान तथा त्यसबाट आउन सक्ने जोखिमबारे छलफल गरेका हुन् ।

छलफलमा मौसमविद्हरूले बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण नेपालका विभिन्न स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात हुने सम्भावना रहेको जानकारी दिएका छन् ।

वर्षा गराउने प्रणाली नेपालभर फैलिने सम्भावना रहेकाले पहाडी तथा तराई क्षेत्रमा डुबान, कटान र पहिरोको जोखिम बढ्न सक्ने विभागले जनाएको छ । हालसम्मको अवस्थाअनुसार लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा वर्षाको मात्रा बढी हुने सम्भावना रहेको विभागकी प्रवक्ता पोखरेलले बताइन् ।

उनका अनुसार जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान गरी उच्च सतर्कता अपनाउन र हिमाली क्षेत्रमा यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ । सम्भावित विपद्का लागि राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र सम्बन्धित मन्त्रालय तथा निकायसँग नियमित सूचना आदानप्रदान भइरहेको उनले बताइन् ।

‘विपद् प्राधिकरणसँग हाम्रो नियमित कुरा भइरहेको छ र सम्बन्धित निकायबाट आवश्यक तयारी पनि भइरहेको जानकारी छ,’ पोखरेलले भनिन् ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार उत्तर अण्डमान सागर तथा आसपास विकसित न्यूनचापीय क्षेत्र बंगालको खाडीको मध्य भूभागमा पुगेको छ । उक्त प्रणाली थप शक्तिशाली बन्दै ‘डिप डिप्रेसन’ अर्थात् बलियो न्यूनचापीय क्षेत्रमा परिणत भएको विभागले जनाएको छ ।

पश्चिम–उत्तरपश्चिम दिशातर्फ सर्ने क्रममा रहेको उक्त प्रणालीको प्रभावले बुधबारदेखि कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा वर्षाको गतिविधि बढ्ने पूर्वानुमान गरिएको छ ।

असोज ९ देखि ११ गतेसम्म गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुने तथा एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षाको समेत सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।

त्यस्तै, मधेश, कोशी, बागमती र सुदूरपश्चिम प्रदेशका थोरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी तथा कर्णाली प्रदेशका केही स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान छ ।

मौसम विभागले विशेष बुलेटिन जारी गरेलगत्तै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पनि उच्च सतर्कता अपनाउन सम्बन्धित निकाय र सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।

प्राधिकरणले अत्यावश्यक कामबाहेक उक्त अवधिमा टाढा तथा रातिको समयमा यात्रा नगर्न अनुरोध गरेको छ । साथै संघीय मन्त्रालय, प्रदेश सरकार, स्थानीय तह, तीनवटै सुरक्षा निकाय तथा स्वयंसेवकलाई आम नागरिकलाई पूर्वसूचना दिने र सम्भावित विपद्को प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गरिएको छ ।

जोखिमयुक्त राजमार्ग तथा सडकमा डोजर, एक्साभेटर, लोडरलगायतका आवश्यक उपकरण तयारी अवस्थामा राख्न पनि प्राधिकरणले सम्बन्धित निकायलाई भनेको छ ।