अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यका लागि प्रारम्भिक सम्झौतामा हस्ताक्षर भइसकेको ट्रम्पको खुलासा
काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच विगत साढे तीन महिनादेखि जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित एक प्रारम्भिक शान्ति सम्झौता सम्पन्न भएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दाबी गरेका छन्।
फ्रान्समा जारी जी–सेभेन (G7) शिखर सम्मेलनका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीचको समझदारीपत्रमा डिजिटल हस्ताक्षर भइसकेको र आगामी जुन १९ मा स्विट्जरल्याण्डको जेनेभामा औपचारिक हस्ताक्षर समारोह आयोजना हुने जानकारी दिएका छन्।
ट्रम्पका अनुसार उक्त सम्झौताले तत्काल युद्धविरामलाई थप ६० दिनका लागि विस्तार गर्नेछ। यस अवधिमा इरानको आणविक कार्यक्रम, प्रतिबन्ध फुकुवा, रोक्का गरिएका सम्पत्ति तथा क्षेत्रीय सुरक्षासम्बन्धी विषयमा थप विस्तृत वार्ता हुनेछ।
सम्झौताअनुसार विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याइने तथा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी क्रमशः हटाउने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले सम्झौतालाई “छोटो तर राजनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण दस्ताबेज” को संज्ञा दिएका छन्। उनका अनुसार इरानले आणविक हतियार विकास नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ भने क्षेत्रीय स्थायित्व कायम गर्न सहयोग गर्ने सहमति पनि व्यक्त गरेको छ।
इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीले पनि वार्ताप्रति सकारात्मक धारणा व्यक्त गर्दै राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर आगामी चरणका छलफल अगाडि बढाइने बताएका छन्।
यद्यपि सम्झौताको पूर्ण पाठ सार्वजनिक नभएकाले आणविक कार्यक्रम, युरेनियम भण्डारण, प्रतिबन्ध फुकुवा र क्षेत्रीय सुरक्षा व्यवस्थापनजस्ता संवेदनशील विषय अझै टुंगोमा नपुगेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
यसबीच, सम्झौताको खबर सार्वजनिक भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा सकारात्मक प्रतिक्रिया देखिएको छ। हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खुल्ने अपेक्षाले कच्चा तेलको मूल्यमा गिरावट आएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
पाकिस्तान, कतार, टर्की तथा इजिप्टले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरेको बताइएको छ। विशेषगरी पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले वार्ता सफल बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतहरूले उल्लेख गरेका छन्।
क्याटेगोरी : अन्तराष्ट्रिय
प्रतिक्रिया