इस्लामावाद । अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव अन्त्य गर्न पहल भइरहेको शान्ति प्रक्रियाले महत्वपूर्ण मोड लिएको दाबी पाकिस्तानले गरेको छ। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले दुवै देश प्रारम्भिक समझदारीको अन्तिम चरणमा पुगेको र छिट्टै औपचारिक सहमति हुन सक्ने बताएका छन्।
प्रधानमन्त्री सरिफका अनुसार अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौताको प्रारम्भिक ढाँचामा सहमति जुटिसकेको छ र अन्तिम पाठ तयार भएको छ। उनले आगामी केही समयभित्रै विद्युतीय माध्यमबाट सम्झौतामा हस्ताक्षर हुन सक्ने तथा त्यसपछि प्राविधिक तहका वार्ताहरू सुरु हुने संकेत दिएका छन्।
पाकिस्तान र कतारको मध्यस्थतामा अघि बढिरहेको वार्ताले पछिल्ला महिनाहरूमा तीव्रता पाएको बताइएको छ। अमेरिकी पक्षले पनि सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको संकेत दिएको छ भने इरानले प्रगति भएको स्वीकार गरे पनि केही प्राविधिक तथा राजनीतिक विषयमा अझै छलफल आवश्यक रहेको जनाएको छ।
सम्भावित समझदारीमा विश्व व्यापार र ऊर्जा आपूर्तिका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) पुनः पूर्ण रूपमा सञ्चालन गर्ने विषय समावेश रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। साथै, इरानमाथिका केही आर्थिक प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने, रोक्का गरिएका सम्पत्तिहरू क्रमशः फुकुवा गर्ने तथा आगामी चरणमा आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी छुट्टै वार्ता अघि बढाउने विषयमा पनि छलफल भएको बताइएको छ।
यद्यपि, इरानको आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी विवाद भने अझै पूर्ण रूपमा समाधान भएको छैन। अमेरिकी पक्षले इरानले परमाणु हतियार विकास नगर्ने सुनिश्चितता खोजिरहेको छ भने तेहरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रमलाई राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र सुरक्षासँग जोडेर हेर्दै आएको छ। यही कारण दीर्घकालीन समाधानका लागि थप वार्ता आवश्यक रहने विश्लेषण गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार प्रस्तावित सम्झौता सफल भए तत्कालका लागि सैन्य तनाव कम हुने, समुद्री व्यापार सहज बन्ने र क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि सकारात्मक वातावरण निर्माण हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर सम्झौताको दीर्घकालीन प्रभाव भने आगामी आणविक वार्ता र दुवै पक्षले सहमति कार्यान्वयन गर्ने क्षमतामा निर्भर रहनेछ।
क्याटेगोरी : अन्तराष्ट्रिय
प्रतिक्रिया