विश्वकप इतिहासमा सबै खेल जितेर च्याम्पियन बन्ने दुर्लभ कीर्तिमान, कुन–कुन टोली सफल भए?
काठमाडौं । फिफा विश्वकपको करिब एक शताब्दी लामो इतिहासमा उपाधि जित्नु आफैंमा ठूलो उपलब्धि मानिन्छ। तर प्रतियोगिताका सबै खेल जित्दै ट्रफी उचाल्नु भने अझ दुर्लभ कीर्तिमान हो। हालसम्म सम्पन्न २३ संस्करणमध्ये केवल केही टोलीले मात्रै समूह चरणदेखि फाइनलसम्म शतप्रतिशत जित निकाल्दै विश्वकप जित्न सफल भएका छन्।
विश्वकपको पहिलो संस्करण सन् १९३० मा उरुग्वेमा आयोजना भएको थियो। आयोजक उरुग्वेले चारै खेलमा जित निकाल्दै पहिलो विश्वविजेता बन्ने गौरव हासिल गरेको थियो। त्यसयता अधिकांश च्याम्पियन टोलीले यात्राका क्रममा कम्तीमा एक खेल बराबरी खेलेका वा पराजय भोगेका छन्।
उरुग्वेबाट सुरु भएको इतिहास
पहिलो विश्वकपमा उरुग्वेले आफ्ना सबै चार खेल जित्दै शतप्रतिशत नतिजासहित ट्रफी जितेको थियो। त्यसपछि सन् १९३४ मा इटाली च्याम्पियन बने पनि स्पेनसँगको क्वार्टरफाइनल बराबरी भएपछि रिप्ले खेलमार्फत मात्र अघि बढेको थियो।सन् १९३८ मा नकआउट ढाँचामा सम्पन्न विश्वकपमा इटालीले लगातार चार खेल जित्दै उपाधि रक्षा गरेको थियो।
दोस्रो विश्वयुद्धका कारण सन् १९४२ र १९४६ मा विश्वकप आयोजना हुन सकेन। त्यसपछि १९५० मा उरुग्वे फेरि च्याम्पियन बने पनि स्पेनसँग बराबरी खेलेकाले शतप्रतिशत जितको कीर्तिमान कायम राख्न सकेन।
ब्राजिलको स्वर्णिम यात्रा
सन् १९५८ मा पहिलोपटक विश्वकप जितेको ब्राजिलले समूह चरणमा इङ्ल्यान्डसँग गोलरहित बराबरी खेलेको थियो। १९६२ मा उपाधि रक्षा गर्दा पनि चेकोस्लोभाकियासँग बराबरी खेलेको थियो।तर सन् १९७० मा पेलेको नेतृत्वमा रहेको ब्राजिलले समूह चरणदेखि फाइनलसम्मका सबै छ खेल जित्दै विश्वकप इतिहासमा दोस्रोपटक शतप्रतिशत जितसहित उपाधि जित्ने टोली बन्यो।
त्यसपछि सन् २००२ मा कोरिया–जापानमा आयोजित विश्वकपमा ब्राजिलले सातवटै खेल जित्दै फेरि इतिहास दोहोर्यायो। यही उपलब्धिले ब्राजिललाई सबै खेल जितेर दुई पटक विश्वकप जित्ने एकमात्र राष्ट्र बनाएको छ।
अधिकांश च्याम्पियनको यात्रामा बराबरी वा हार
१९५४ मा पश्चिम जर्मनी हंगेरीसँग समूह चरणमै ८–३ ले पराजित भए पनि अन्ततः च्याम्पियन बन्यो।१९६६ मा इङ्ल्यान्डले पहिलो खेलमै उरुग्वेसँग बराबरी खेल्यो भने १९७४ मा पश्चिम जर्मनी पूर्वी जर्मनीसँग पराजित भएको थियो।अर्जेन्टिनाले १९७८ मा इटालीसँग हार र ब्राजिलसँग बराबरी खेलेपछि उपाधि जित्यो। १९८२ मा इटालीले पहिलो चरणका तीनै खेल बराबरी खेलेर पनि अन्ततः विश्वविजेता बन्यो।
सन् १९८६ मा अर्जेन्टिना, १९९० मा पश्चिम जर्मनी, १९९४ मा ब्राजिल, १९९८ मा फ्रान्स, २००६ मा इटाली, २०१४ मा जर्मनी, २०१८ मा फ्रान्स र २०२२ मा अर्जेन्टिनाले पनि आफ्नो यात्रामा बराबरी वा हार व्यहोरेपछि मात्र उपाधि जितेका थिए।विशेषगरी २०२२ मा अर्जेन्टिनाले पहिलो खेलमै साउदी अरेबियासँग हार बेहोरे पनि त्यसपछि उत्कृष्ट पुनरागमन गर्दै विश्वकप जितेको थियो।
२०२६ मा स्पेनको दोस्रो उपाधि
हालै सम्पन्न २०२६ फिफा विश्वकपमा स्पेनले अतिरिक्त समयमा अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै दोस्रोपटक विश्वकपको उपाधि जित्यो। यद्यपि स्पेनले समूह चरणमा केप भर्डेसँग गोलरहित बराबरी खेलेकाले शतप्रतिशत जितसहित ट्रफी उचाल्ने टोलीको सूचीमा भने पर्न सकेन।
यससँगै विश्वकप इतिहासले फेरि एकपटक पुष्टि गरेको छ कि उपाधि जित्नु सम्भव भए पनि प्रतियोगिताभर सबै खेल जित्दै च्याम्पियन बन्नु फुटबलकै सबैभन्दा कठिन उपलब्धिमध्ये एक हो।
क्याटेगोरी : खेलकुद
प्रतिक्रिया